MỤC TIÊU
Hoàn thành tập huấn, giáo viên:

 Có hiểu biết cơ bản về Chương trình, SGK môn Lịch
sử và Địa lí lớp 5 bộ sách Cánh Diều.

 Sử dụng hiệu quả SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5
bộ sách Cánh Diều.
2

NỘI DUNG
I
II
III

IV

• Tìm hiểu CT, SGK Lịch sử & Địa lí 5
• Tổ chức DH Lịch sử & Địa lí 5
• Đánh giá KQGD môn Lịch sử & Địa lí
• Trao đổi, thảo luận

Tác giả Lịch sử và Địa lí 5 – Phần Lịch sử

GS.TS. Đỗ Thanh Bình
(Tổng Chủ biên
phần Lịch sử)

TS. Nguyễn Văn Dũng
(Chủ biên
phần Lịch sử)

TS. Nguyễn Thị Phương Thanh

TS. Ninh Thị Hạnh

Tác giả Lịch sử và Địa lí 5 – Phần Địa lí

GS.TS. LÊ THÔNG
(Tổng Chủ biên
phần Địa lí)

PGS.TS. NGUYỄN
TUYẾT NGA
(Chủ biên phần Địa lí)

ThS. Phạm Thị Sen

PGS.TS Nguyễn Thị
Trang Thanh

HỌC LIỆU
 SGK Lịch sử & Địa lí 5 (https://hoc10.vn/)
 Tài liệu tập huấn.

 Video tiết dạy minh họa.

Chèn trang mục lục tài liệu tập huấn

I. CHƯƠNG TRÌNH, SGK LỊCH
SỬ VÀ ĐỊA LỚP 5 BỘ SÁCH
CÁNH DIỀU

HOẠT ĐỘNG 1. 1. TÌM HIỂU CHƯƠNG TRÌNH
MÔN HỌC LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ

- Giới thiệu khái quát về chương trình môn Lịch
sử và Địa lí: đặc điểm môn học, quan điểm XD
CT, mục tiêu CT, YCCĐ, ND giáo dục, phương
pháp GD, đánh giá kết quả GD, Giải thích và
hướng dẫn thực hiện CT.

1. CHƯƠNG TRÌNH MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ
Quan điểm cốt lõi xây dựng chương trình

Mục tiêu chương trình

Yêu cầu cần đạt của chương trình

Nội dung chương trình

Tích hợp ND giáo dục LS, ĐL và một số ND văn hoá, xã hội.

01

Phạm vi mở rộng dần về không gian từ LS, ĐL của
địa phương, vùng miền, đất nước, thế giới.

02
Quan điểm
cốt lõi XD
chương
trình

03
04

Chọn lọc kiến thức cơ bản và sơ giản về tự nhiên,
dân cư, hoạt động kinh tế, lịch sử, văn hoá của
các vùng miền, đất nước Việt Nam và thế giới.

Lựa chọn nội dung thiết thực đối với việc hình
thành, phát triển phẩm chất, năng lực của HS.

05
Thiết kế theo hướng mở, linh hoạt để phù hợp với điều
KT – XH của các địa phương, thực tiễn DH ở nhà
trường.

Mục tiêu

Năng lực
đặc thù

Lịch sử và Địa lí

Năng lực
chung
Tự chủ và tự học;
giao tiếp và hợp
tác; giải quyết vấn
đề và sáng tạo

Phẩm chất

Yêu nước, nhân ái,
chăm chỉ, trung
thực, trách nhiệm

YÊU CẦU CẦN ĐẠT VỀ NĂNG LỰC ĐẶC THÙ

NĂNG LỰC LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ
Nhận thức khoa học lịch sử và địa lí

Tìm hiểu lịch sử và địa lí
- Quan sát, tra cứu tài liệu,…
- Từ nguồn tư liệu nêu nhận xét về đặc điểm, mối
quan hệ giữa các sự kiện lịch sử, đối tượng, hiện
tượng địa lí,…
- Trình bày ý kiến cá nhân,…
- So sánh, nhận xét, phân biệt sự đa dạng về tự
nhiên, dân cư, lịch sử, văn hóa,…

01

- Kể, nêu, nhận biết các hiện tượng địa lí, các sự kiện
lịch sử,…
- Trình bày, mô tả lịch sử, địa lí của địa phương, vùng,
đất nước, thế giới.
- Nêu cách thức con người khai thác, bảo vệ tự nhiên,…

02
Vận dụng kiến thức, kĩ năng

03

- Xác định được vị trí…, sử dụng được đường trục thời
gian,…
- Sử dụng biểu đồ, số liệu,… để nhận xét
- Sưu tầm và sử dụng nguồn tư liệu…
- Vận dụng kiến thức để phân tích, nhận xét…
- Đề xuất ý tưởng…

Mạch nội dung và thời lượng

Điểm mới về nội dung
- Tinh giản một số nội dung Lịch sử Việt Nam;
- Bổ sung: Vương quốc Phù Nam; Vương quốc
Chăm-pa; Công cuộc Đổi mới; Văn hóa của các
nước láng giềng; Văn minh Ai Cập và Hy Lạp.

Lịch
sử

Bổ sung mạch nội dung: Chung tay xây dựng thế giới

-

Địa lí

-

Tinh giản nội dung các ngành kinh tế của Việt
Nam, hoạt động kinh tế và một số quốc gia của
các châu lục
Bổ sung: bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phòng
chống thiên tai; công cuộc bảo vệ chủ quyền, các
quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam ở biển
Đông trong lịch sử; tình đoàn kết của cộng đồng
các dân tộc Việt Nam; ASEAN.

HOẠT ĐỘNG 1. 2. TÌM HIỂU SGK LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 5
• Hoạt động nhóm

Tìm hiểu về SGK Lịch sử và Địa lí 5:
cấu trúc sách, cấu trúc bài học; điểm
mới của sách.

2. SGK LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 5, BỘ CÁNH DIỀU

Cấu trúc sách
Cấu trúc bài học

Điểm mới của sách

* CẤU TRÚC SÁCH

- Kí hiệu dùng
trong sách.
- Lời nói đầu
- Mục lục

- 24 bài học
- 02 bài ôn tập

- Bảng giải thích
thuật ngữ

Phù hợp với 6 mạch nội dung Chương trình GDPT 2018.

24 bài học

2 bài ôn tập

6 mạch nội dung

Đất
nước

Thế
giới

1. Đất nước và con người Việt Nam
2. Những quốc gia đầu tiên trên lãnh thổ Việt Nam
3. Xây dựng và bảo vệ đất nước Việt Nam

4. Các nước láng giềng
5. Tìm hiểu thế giới
6. Chung tay xây dựng thế giới

* CẤU TRÚC BÀI HỌC

Tên bài
Nhiệm vụ
học tập
Yêu cầu
cần đạt

Góc
khám phá
Luyện
tập

Khởi
động

Khám phá

Câu
chuyện
lịch sử

Em có biết?

Vận dụng

* ĐIỂM MỚI CỦA SÁCH

1. Thiết kế theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực HS

Phẩm chất chủ yếu







Yêu nước
Nhân ái
Chăm chỉ
Trung thực
Trách nhiệm

Năng lực chung

 Tự chủ và tự
học
 Giao tiếp và
hợp tác
 Giải
quyết
vấn đề và
sáng tạo

Năng lực đặc thù

 Nhận thức khoa
học LS&ĐL
 Tìm hiểu LS&ĐL
 Vận dụng kiến
thức, kĩ năng đã
học

Phát triển phẩm chất, năng lực chung
Năng lực tự chủ và
tự học

Mars

Năng lực giải quyết
vấn đề và sáng tạo

Phẩm chất yêu nước qua
tình yêu, trân trọng các
biểu tượng của đất nước

Phẩm chất
yêu nước
qua tình yêu quê hương
và trách nhiệm với nơi
sinh sống

Phát triển năng lực đặc thù
Phát triển
NL nhận
thức
LS&ĐL

Phát triển
NL tìm
hiểu
LS&ĐL

31

Phát triển
năng lực vận
dụng kiến
thức, kĩ năng
đã học

2. Chú trọng DH tích hợp và DH phân hoá

Tích hợp
+ Tích hợp nhuần nhuyễn trong
toàn bộ môn học
+ Tích hợp nhuần nhuyễn trong
một bài học.
+ Lồng ghép nội dung giáo dục liên
quan (bảo vệ thiên nhiên và
phòng chống thiên tai; bảo vệ
môi trường, bảo vệ thế giới hòa
bình, giáo dục tôn trọng sự khác
biệt về văn hoá giữa các dân
tộc, chủng tộc,…)

Tích hợp nhuần nhuyễn trong toàn bộ môn học

Tích hợp nhuần nhuyễn trong một bài học

35

Tích hợp lồng ghép các nội dung giáo dục: bảo vệ môi trường, di tích lịch
sử, tôn trọng sự khác biệt về văn hoá, bảo vệ thế giới hoà bình…

36

2. Chú trọng DH tích hợp và DH phân hoá
Tích hợp

Phân hoá
+ HS được lựa chọn nội dung

+ Tích hợp nhuần nhuyễn trong
toàn bộ môn học

và nhiệm vụ học tập theo năng

+ Tích hợp nhuần nhuyễn trong
một bài học.

+ Nhiệm vụ học tập đa dạng,

+ Lồng ghép nội dung giáo dục liên
quan

HS, địa phương khác nhau.

lực và sở thích.

mở hướng đến các đối tượng

Phân hoá
Lựa chọn nhiệm vụ HT
theo ND

Lựa chọn nhiệm vụ HT
theo sở thích

Nhiệm vụ HT
khuyến khích
sự sáng tạo

Nhiệm vụ HT
khuyến khích
nêu quan điểm
cá nhân

3.Hỗ trợ GV đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức DH

Bài học được cấu
trúc

với

4

hoạt

động lớn theo gợi ý
của

CV

2345/BGDĐTGDTH

(6/2021):

Khởi động; Khám
phá; Luyện tập; Vận
dụng.

Nhiệm vụ học tập đa
dạng,

phong

phú…

với các phương pháp
(trực quan, sơ đồ tư
duy, GQ vấn đề, đóng
vai,…) hình thức tổ
chức DH (cá nhân,
cặp đôi, nhóm, tự học,
SD Internet,…) khác
nhau.

4. Hỗ trợ đổi mới việc kiểm tra đánh giá
-KTĐG kĩ năng

- Tự KTĐG

-KTĐG kĩ năng

- KTĐG năng lực
- KTĐG qua sản
phẩm học tập

5. Đổi mới về hình thức, cách thức trình bày

- Cấu trúc theo chủ
đề với số tiết từ 2
đến 4 tiết

-

Kênh hình, kênh chữ
hài hoà, phong phú.
(132 hình/121 tr ~ 1.1)

Hài hoà giữa kênh chữ và kênh hình

II. TỔ CHỨC DẠY HỌC
LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 5

HOẠT ĐỘNG 2. PHÂN TÍCH TIẾT DẠY MINH HỌA
• Hoạt động nhóm
Xem video và phân tích tiết dạy minh họa:

- Liệt kê các hoạt động chính của tiết dạy theo hướng dẫn
của CV 2345/2021;
- Nêu điều thầy cô tâm đắc hoặc muốn điều chỉnh và cách
thức điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn DH của bản thân.

HOẠT ĐỘNG 3. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY
• Hoạt động nhóm
Xây dựng một KHBD theo sách Lịch sử &
Địa lí 5 bộ Cánh Diều theo HD của CV

2345/2021.

HOẠT ĐỘNG 4. TÌM HIỂU CÁC DẠNG BÀI HỌC

Thảo luận
Câu 1. Nêu lưu ý trong các bước tổ chức
dạy học bài hình thành kiến thức, kĩ năng
mới.
Câu 2. Nêu lưu ý trong các bước tổ chức
dạy học bài ôn tập.

DẠNG BÀI HÌNH THÀNH KIẾN THỨC,
KĨ NĂNG MỚI
- Khởi động

- Khám phá

+ Kể chuyện; trò chơi; quan sát
tranh ảnh hoặc xem video; đặt câu

+ Tổ chức hoạt động hướng đến mục tiêu
01

02

hỏi thăm dò,…
- Vận dụng
+ Áp dụng kiến thức, kĩ năng đã học
+ Linh hoạt, sáng tạo

+ Tạo ra sản phẩm
+ Tương tác

04

03

- Luyện tập
+ Trả lời tự luận/trắc nghiệm ngắn
+ Khái quát hóa kiến thức bằng sơ đồ,..
+ Trò chơi

DẠNG BÀI ÔN TẬP
- Hệ thống, khái quát hoá
+ Làm việc với lược đồ trống,
bài tập trắc nghiệm, lập sơ

01

đồ hệ thống hóa, lập bảng
tóm tắt hoặc so sánh,…

02

- Thực hành
Đóng vai, xử lí tình huống, trò
chơi, tranh biện, sơ đồ tư duy,
mảnh ghép, phòng tranh,...